"Δεν έχει αρχή" Διαβάζουμε και ζούμε μια σκηνή...

 "Δεν έχει αρχή"

Το Σινεμά είναι στιγμές. Είναι αυτές οι στιγμές που μένουν για πάνα ανεξίτηλες στην καρδιά σου και σε στοιχειώνουν.

Το Σινεμά είναι μουσική. Είναι αυτές οι συγχορδίες, που απλώνουν την αγκαλιά τους να σε πάρουν σε ένα ταξίδι που δεν ξέρεις αν έχει γυρισμό.

Το Σινεμά είναι εικόνα, είναι ματιές, είναι το παιχνίδισμα στα βλέφαρα, είναι δυο δάκρυα που υγραίνουν τα μάτια. Είναι ένα σφίξιμο στο λαιμό. Είναι οι σκιές και εκείνα που κρύβουν στο σκοτάδι. 

Το σινεμά είναι σκηνές, από εκείνες που μπαίνουν στο μυαλό σου για πάντα, ταράζουν τις μνήμες, ταυτίζεσαι μαζί τους, γίνεσαι ένα μ' αυτές, δένεσαι.

Το 1964, το Ελληνικό σινεμά θα γνωρίσει ένα από τα καλύτερα φιλμ νουάρ της δημιουργίας του. Ένα πραγματικό αισθητικό και δραματολογικό διαμάντι, που στο πέρασμά του χάρισε τα πάντα: Ατμόσφαιρα, σκηνοθεσία, εποχή, χαρακτήρες, μουσική, ερμηνείες, φωτογραφία, μοντάζ, σκηνογραφία. 

"ΛΟΛΑ"

Σενάριο: ΗΛΙΑΣ ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

Σκηνοθεσία: ΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Μουσική: ΣΤΑΥΡΟΣ ΞΑΡΧΑΚΟΣ

Φωτογραφία: ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΟΥΚΙΔΗΣ

Μοντάζ: ΠΕΤΡΟΣ ΛΥΚΑΣ

Χορογραφία: ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΣΤΡΙΝΟΣ

Παραγωγή: ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ

Τραγούδι: ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ, ΒΙΚΥ ΜΟΣΧΟΛΙΟΥ

Στίχοι: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΓΚΟΥΦΑΣ

Ερμηνείες: ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ, ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ, ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΖΕΡΒΟΣ, ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, ΝΙΚΟΣ ΦΕΡΜΑΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΟΞΑΡΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΞΑΡΧΟΣ...

Το θέμα αυτής εδώ της ανάρτησης είναι μια σκηνή. Μια μόνο σκηνή, η οποία, κατ' εμέ γράφει ιστορία στο φιλμ νουαρ για τη δραματολογική της ένταση αλλά και το λυρισμό της στην ατμόσφαιρα.

Στο καμπαρέ του Στέλιου (Διονύσης Παπαγιαννόπουλος), η Λόλα (Τζένη Καρέζη), η μεγάλη αρτίστα, ξεκινάει το πρόγραμμά της επί σκηνής, τραγουδώντας ένα εκπληκτικό τραγούδι σε στίχους του ΒΑΓΓΕΛΗ ΓΚΟΥΦΑ και μουσική του ανυπέρβλητου ΣΤΑΥΡΟΥ ΞΑΡΧΑΚΟΥ. 

"Δεν έχει αρχή"

Δεν έχει αρχή δάκρυα βροχή

Τέλος δεν έχει ο ουρανός

Ποιος θα βρεθεί βαριά η ψυχή

Να μου το πει που θα σταθώ

Να σου το πω γιατί να φύγεις.

Για ένα φιλί δεν έχει αρχή

Τέλος δεν έχει μου ο καημός

Πόνος πικρός κόσμος μικρός

Για ένα φιλί πικρό φιλί

Δάκρυα βροχή γιατί να φύγεις

Πάμε φίλες και φίλοι, να ξετυλίξουμε και να ζήσουμε όπως μπορούμε κάποια ιδιαίτερα καρέ αυτής της σκηνής:

Η σκηνή είναι ασπρο-μαύρο στην απόλυτη νουαρ ατμόσφαιρα. Σκηνή του δρόμου. Κάποιες ιερόδουλες ψάχνουν τη δική τους στιγμή, τον πελάτη τους, στροβιλίζονται αργά. Μάτια γεμάτα αγωνία και προσμονή. Αντρικές φιγούρες ψυχρές, παγωμένες, γυρεύουν τον έρωτα μιας νύχτας.

Ο Μανώλης Καστρινός στήνει τη δική του χορογραφία, ζωντανεύοντας τη σκηνή. Η μουσική έχει ξεκινήσει.

Η Λόλα θα κάνει αργά καταθλιπτικά την εμφάνισή της. Θα σταθεί στο φανάρι του δρόμου, ενώ πίσω της λαμπυρίζουν κάποια φώτα στα διαμερίσματα της πόλης. Το τραγούδι ξεκινά, "Δεν έχει αρχή...δάκρυα βροχή...τέλος δεν έχει ο ουρανός..."

Η κάμερα θα ζουμάρει πάνω της σε πλάνο 3/4 πορτραίτου. Το θλιμμένο πρόσωπο της Τζένης Καρέζη είναι ανεπανάληπτα εκφραστικό.

Η κάμερα του Δημόπουλου, θα ανοίξει το πλάνο. Η Λόλα μπαίνει και γίνεται και εκείνη μέρος της σκηνής καθώς οι στροφές της μελωδίας αγκαλιάζουν την καρδιά μας.

"...Ποιος θα βρεθεί...βαριά η ψυχή...να μου το πει πού να σταθώ...να σου το πω γιατί να φύγεις..."

Οι στίχοι της πρώτης στροφής ολοκληρώνονται. Η κάμερα πάλι εστιάζει στο πρόσωπο της Λόλας. Κάτι αλλάζει. Κάτι τη σοκάρει, κάτι τη φέρνει στα όριά της. Το βλέμμα της, είναι φανερό, κατευθύνεται στο κέντρο της αίθουσας του καμπαρέ. Κάτι τραβά την προσοχή της, κάτι που την ταράζει συθέμελα.

Και ξαφνικά, το κουπλέ του τραγουδιού γίνεται ορχηστρικό. Μπαίνει ένα μπουζούκι που σολάρει με τρόπο ανατριχιαστικά συναισθηματικό. Κλαίει, σπαράζει, στριφογυρίζει σαν μαχαίρι στην καρδιά.

Και τότε... Ναι τότε... ένα από τα πιο ΥΠΕΡΟΧΑ ΖΟΥΜ στο Ελληνικό σινεμά. Απότομα, σχεδόν βίαια, με την είσοδο του μπουζουκιού, ο Δημόπουλος ζουμάρει στο κέντρο της αίθουσας. Εκεί που κάθεται εκείνος! Ο Άρης! Παρών σαν τους εφιάλτες που ζωντανεύουν ξανά μετά από χρόνια. Στέκεται εκεί, ανέκφραστος, ήρεμος, γαλήνιος. Ένα τσιγάρο στο χέρι, βλέμμα στα δικά της μάτια. Ένα μπουκάλι ουίσκι δίπλα του.

Η κάμερα θα ζουμάρει αργά, βασανιστικά στο πρόσωπό της. Πόση ομορφιά! Αυτά τα μάτια! Αυτή η ανείπωτη θλίψη, που αυτή η γυναίκα μπορεί να δώσει. Και ένα δάκρυ διακριτικά μα καυτά, αργοκυλάει στο μάτι της και βαθιά μέσα στη ψυχή της. Εκείνος! Είναι εδώ, ξανά, γεμάτος ερωτήματα και απαιτήσεις. 

Η Λόλα συνεχίζει το τραγούδι της. Προσπαθεί να βαστάξει την ισορροπία της, να μην καταρρεύσει. Και η κάμερα πάλι πίσω. Στο πρόσωπο εκείνου, σε ζουμ. Προσέξτε τα μάτια του! Συνήθως ποτέ στα en face πλάνα οι ηθοποιοί δεν κοιτούν το φακό. Πάντα το βλέμμα πέφτει στο πλάι. Έτσι η έκφραση του προσώπου του Άρη γίνεται απίστευτα εκφραστική. Δείτε το παιχνίδι των σκιών στο πρόσωπο. Δείτε τα μάτια του, το ελαφρύ του χαμόγελο, την καθάρια ψυχή του. Πίσω του θολές σκιές.

Το τραγούδι συνεχίζεται, αργοσέρνεται στο τέλος του. Η κάμερα φεύγει από τα δικά τους πρόσωπα και ταξιδεύει μέσα στην αίθουσα του καμπαρέ. Θα φτάσει πίσω, στα παρασκήνια. Εκεί που βασιλεύει το σκοτάδι. Από αυτή τη σκοτεινή πόρτα θα προβάλει ο Στέλιος, ο ιδιοκτήτης του καμπαρέ και δίπλα του οι μπράβοι, άβουλοι, παγωμένοι. 

Το πλάνο του Δημόπουλου δεν αρκείται εκεί. Θα ζουμάρει στα πρόσωπα του σκοταδιού. Ο μπράβος αριστερά (Χρήστος Δοξαράς), είναι πίσω από τη διάφανη κουρτίνα. Στο γκρίζο. Καθόλου τυχαίος συμβολισμός. Καραδοκεί, παραμονεύει. Και ΑΥΤΟ το βλέμμα του Διονύση Παπαγιαννόπουλου, σκοτεινό, δολερό, θανάσιμο, ίσως από τα καλύτερα νουάρ "κακά" βλέματα στο σινεμά μας. (Ποιο Χόλιγουντ μου λέτε τώρα...)

Το πλάνο θα επιστρέψει σε πλάνο συνόλου αναδεικνύοντας την αίθουσα καθώς ακούγονται οι τελευταίες στροφές στο τραγούδι. Η σιωπή είναι απίστευτη. Τα πρόσωπα λες και δεν ανασαίνουν, δεν κινούνται, μόνο ακούν. Ακούν και νιώθουν. Και στο μέσο, εκείνος! Προσέξτε τις αρνητικές κλίσεις στο σώμα και στο κεφάλι του Κούρκουλου. Δείτε τι ένταση δίνουν! Και ο μπράβος, στο βάθος αριστερά, ο Δοξαράς, έχει βγει από το παρασκήνιο και καραδοκεί. Γίνεται σκιά του, απειλή του.

Το τραγούδι τελειώνει, η κάμερα επιστρέφει εκεί που ξεκίνησε. Σε εκείνη ! Στη Λόλα! Τα φώτα σβήνουν, η μορφή της χάνεται σιγά-σιγά στο σκοτάδι.

Για ένα φιλί πικρό φιλί

Δάκρυα βροχή γιατί να φύγεις

Το δράμα είναι έτοιμο να ξεκινήσει, η Λόλα είναι μπροστά μας...

Απολαύστε, ζήστε τη συγκλονιστική σκηνή, φίλες και φίλοι