Παρασκευή, 5 Απριλίου 2019

Ο Ερωτικός φιλμικός κόσμος του Ingmar Bergman

Φίλες και Φίλοι
Σήμερα θα αλλάξουμε εντελώς θεματολογία στο CINEFIL.
Θα μπούμε στον κόσμο της Αισθητικής του Κινηματογράφου και συγκεκριμένα θα μιλήσουμε για τον
ΕΡΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ

Όχι όμως γενικά αλλά συγκεκριμένα για κάποιον από τους μεγάλους δημιουργούς του.



Ο Ερωτικός Κινηματογραφικός Κόσμος του

INGMAR BERGMAN

Ο Μεγάλος Σουηδός δημιουργός ήταν από τους σκηνοθέτες εκείνους όπου το Ερωτικό στοιχείο στην Φιλμογραφία του ήταν καθοριστικό.
Άνετα κάποιος θα μπορούσε να του αποδώσει και το χαρακτηριστικό του "ερωτικού"

Ο Bergman στις φιλοσοφικές του αναζητήσεις στο "Θείο" πραγματεύεται και το ερωτικό γίγνεσθαι στους πρωταγωνιστές του.
Η Ματιά του πάνω σε αυτό έχει τις ακόλουθες παρατηρήσεις:
  • Βλέπει και παρατηρεί την απομάκρυνση από τη φυσικότητα του Έρωτα
  • Επισημαίνει την αμετροέπεια.
  • Την δογματική τελμάτωση
  • Την ηθική και και πνευματική ανεπάρκεια
Ingmar Bergman

Το κύριο χαρακτηριστικό του Κινηματογραφικού ερωτισμού του Bergman

Για τους αναλυτές ο INGMAR BERGMAN είναι ο δημιουργός εκείνος που ΛΑΤΡΕΥΕΙ τη ΓΥΝΑΙΚΑ.
Η Φιλμογραφία του είναι συντριπτικά κυριαρχημένη από την Γυναικεία παρουσία.
Δεν σταματά όμως εκεί. Πάει ένα βήμα παραπέρα. Προχωρά στην απόλυτη υπεροχή της έναντι του αντρικού φύλου.
Άρα το συμπέρασμα που μπορούμε σίγουρα να βγάλουμε είναι ότι:

Ingmar Bergman:  Ο Θρίαμβος της θηλυκότητας

Θα σταθούμε σε κάποιες συγκεκριμένες μεγάλες ταινίες του για να πούμε δύο λόγια πάνω σε αυτόν τον ερωτικό κόσμο.

1952  "ΑΝΑΜΟΝΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ"



Ερωτική κωμωδία

Σενάριο δικό του πάνω σε μια ιστορία του GUN GRUT

Στην ταινία παρακολουθούμε τέσσερις γυναίκες παντρεμένες με τέσσερα αδέλφια σε καλοκαιρινές διακοπές όπου, όντας μόνες, τους περιμένουν.
Εκεί διηγούνται προσωπικές τους ιστορίες με αρκετά πικάντικο χαρακτήρα πάνω σε μικρά περιστατικά απιστίας τους με άλλους άντρες.

MAJ-BRITT NILLSON
Η γυναικεία κυριαρχία είναι, εκ του θέματος, δεδομένη στην ταινία αυτή. Οι τέσσερις γυναίκες είναι αυτές που θα καθορίσουν τους όρους και τα πατήματα των σχέσεών τους. Στην αφήγηση έχουμε διαδοχικά flash back για να μάθουμε τις ιστορίες των γυναικών.



Η Γυναικεία "επικράτηση" είναι πλήρης και στο τέλος παρατηρούμε τον "εξευτελισμό" των αρσενικών "αντιπάλων"

1952  "ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΜΕ ΤΗ ΜΟΝΙΚΑ"


Ρομαντικό δράμα

Το Σενάριο είναι του PER ANDERS FOGELSTROM

Στο ρόλο της Μόνικα η HARRIET ANDERSSON

Στο ρόλο του Harry Lund ο LARS EKBORG

Ο Χάρρυ 19 ετών, δουλεύει σε μια αποθήκη. Η Μόνικα, 17 ετών επίσης σε μια αποθήκη λαχανικών. Γνωρίζονται σε ένα καφέ και σταδιακά ερωτεύονται. Για να ζήσουν την αγάπη τους, αποφασίζουν να πάρουν μια βάρκα και να ζήσουν προσωπικές ξέγνοιαστες στιγμές στη φύση μακριά από όλους. Όμως σύντομα οι φυσικές ανάγκες τους οδηγούν στην μίζερη και εχθρική επιστροφή.


Ο Γυναικείος ερωτισμός, άναρχος και έντονος, όπως αυτός εκδηλώνεται στην Μόνικα, είναι αυτός που θα τραβήξει και τον Χάρυ στην προσωπική τους φυγή.  Η Μόνικα είναι εκείνη που θα ξεκινήσει την επανάσταση απέναντι σε κάθε τι που τους πνίγει και τους πιέζει. 
Όμως το υπέροχο αυτό όνειρο θα έχει απρόσμενο τέλος. Η Επιστροφή τους, ο γάμος τους, το παιδί τους.

HARIETT ANDERSSON

Η Μόνικα, θα οδηγηθεί στην απελπισία καθώς η φύση και το πνεύμα της είναι αδύνατον να δεχτούν την χειραγώγηση. Μια νέα επανάστασή της θα την οδηγήσει στη Φυγή.


Τα ερωτικά ένστικτα της Μόνικα είναι τέτοια που θα την οδηγήσουν σε σύγκρουση με την κοινωνική πραγματικότητα. Θα τα παραμερίσει βίαια και θα επιλέξει την οριστική της φυγή.
Ο άντρας, δεν θα μπορέσει να κατανοήσει τη δυναμική της και απλά θα παρακολουθήσει αδύναμος την όλη αυτή εξέλιξη.



1954   "ΕΡΩΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ"


Δραματική ρομαντική κομεντί

Σενάριο του ίδιου του Bergman

Ένας διάσημος γυναικολόγος θα διακόψει τη σχέση του με την ερωμένη του και επιστρέφει με τραίνο στην Κοπεγχάγη. Στην διαδρομή συναντά μια γοητευτική γυναίκα για την κατάκτηση της οποίας στοιχηματίζει με έναν επιβάτη.
Το περίπλοκο είναι ότι η γυναίκα αυτή είναι η σύζυγός του, η οποία πηγαίνει να συναντήσει τον εραστή της! Το ταξίδι λοιπόν αποτελεί μια πρόκληση για το ελεύθερο ζευγάρι να δοκιμάσει ξανά.




Εδώ ο BERGMAN θα κάνει ένα ακόμα πιο τολμηρό βήμα στην φιλμογραφία του.
Θα αμφισβητήσει ανοιχτά μια σειρά θέσεις για το γάμο και τον έρωτα.
Η Σύζυγος, θα αποτελεί το "μήλο της έριδος" προς επαναπροσέγγιση σε ένα παιχνίδι εξαιρετικά δύσκολο για τον άντρα.



1955  "ΟΝΕΙΡΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ"

Δράμα

Σενάριο:  IGMAR BERGMAN-GUN GRUT





Δύο διαφορετικές γυναίκες, ένα νεαρό φωτο-μοντέλο και η εργοδότριά της, ονειρεύονται μια όμορφη ζωή με κάποιους αξιαγάπητους άντρες. Όμως τα όνειρά τους είναι εντελώς διαφορετικά απ ότι δείχνουν να είναι.

EVA DAHLBECK
Εδώ το πάθος του γυναικείου στοιχείου για να εκπληρώσει τα δικά του όνειρα και τις προσδοκίες, είναι απείρως μεγαλύτερο και σφοδρότερο από αυτό το αντρικό. Ακόμα και το επίπεδο της ωριμότητας ως προς τη διεκδίκηση είναι πιο μεγαλύτερο στις γυναίκες απ ότι στους άντρες.

HARRIET ANDERSSON

1955  "ΧΑΜΟΓΕΛΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗΣ ΝΥΧΤΑΣ"

Ρομαντική κομεντί

Και εδώ το Σενάριο του ίδιου του Bergman



Εδώ βρισκόμαστε στην Σουηδία του 1900 όπου ένας δικηγόρος έρχεται να περάσει το Σαββατοκύριακο στο εξοχικό σπίτι μια παλιάς του ερωμένης μαζί με την νεαρή του σύζυγο και το γιο του απ τον πρώτο του γάμο.
Ένα πλούσιο ερωτικό δείπνο είναι η εισαγωγή για μια τρελή νύχτα όπου τα ζευγάρια θα χωρίσουν για να ενωθούν ξανά.


Εδώ έχουμε την κορύφωση του γυναικείου θριάμβου, τον οποίο θρίαμβο μόνο το χιούμορ μπορεί να κοντράρει.
Εδώ έχουμε ένα φιλμ στα όρια της κωμωδίας, όπου ο Bergman, για μια ακόμα φορά βάζει τα δύο φύλα αντιμέτωπα.
Η Αντιπαράθεση γίνεται πάνω στην ζωή και το θάνατο. Με τους άντρες να ταυτίζονται αρνητικά με τον θάνατο ενώ οι γυναίκες αναδεικνύουν την εκπλήρωση των επιθυμιών της ζωής.



1966  "ΕΡΩΤΕΣ ΧΩΡΙΣ ΦΡΑΓΜΟ (PERSONA)"

Δραματικό θρίλερ

Σενάριο INGMAR BERGMAN


Μια νεαρή νοσοκόμα, η Alma, αναλαμβάνει να φροντίσει την Elisabeth Vogler, η οποία δεν μιλάει αλλά είναι υγιής. Με την πάροδο του χρόνου αυτό συνεχίζεται μονομερώς με την Alma να έχει μοιραστεί όλα τα μυστικά της. Στο τέλος υπάρχουν πάρα πολλά στοιχεία που τους ενώνουν.

BIB ANDERSSON-LIV ULLMAN

σε δύο συγκλονιστικές ερμηνείες

Κλείνοντας οφείλουμε να πούμε ότι ο INGMAR BERGMAN είναι ένας δημιουργός όπου στο έργο του πάντα αναζητείται το Θείο, το οποίο και αποτελεί στην σταθερή του αξία.

Ο Ερωτισμός του ενέχει πολύ μεγάλη παιδεία στην διαφορετικότητα, την τόλμη, την κυριαρχία και την υπεροχή του γυναικείου στοιχείου αλλά και την παρουσία του χιούμορ ως συνδετικού κρίκου σε όλο αυτό.

Οι ταινίες του αυτές, καθοριστικές ως προς την ταυτότητά του, κατακλύζονται από το στοιχείο του Ερωτισμού αλλά και από την αναζήτηση του Θείου.

Ο Θηλυκός ερωτισμός του μεγάλου δημιουργού έχει μια τέτοια δυναμική που κυριαρχεί πάντα έναντι του αρσενικού. 

Βιβλιογραφία:
  • "Το ερωτικό στον Κινηματογράφο" του Κωνσταντίνου Νούλα
Bibi Andersson-Liv Ullmann
Liv Ullmann








26 σχόλια:

  1. Γιάννη καλημέρα..
    Ακόμα ένα καταπληκτικό αφιέρωμα σ' έναν σκηνοθέτη που εγώ δυστυχώς δεν έχω παρακολουθήσει όσο θα ήθελα. Μόνο δύο ταινίες του έχω δει και οι δύο πιο μετέπειτα από τις αναφερόμενες. Την έβδομη σφραγίδα και το Φάνι και Αλέξανδρος.
    Να πω την αλήθεια τα φιλμ που έχεις εδώ δεν τα έχω ακούσει καν, όμως μπορεί τώρα και να τα ψάξω.
    Μπράβο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γιώργο μου,ευχαριστώ πολύ αγαπητέ φίλε.
      Ο Μπέργκμαν είναι ένας μεγάλος ποιητής του κινηματογράφου και μελετητής των ανθρώπινων σχέσεων όσο λίγοι.
      Εύχομαι μια όμορφη μέρα να έχεις.

      Διαγραφή
  2. Ωραία παρουσίαση όπως πάντα άψογη.
    Δεν ξέρω τις ταινίες οπότε δεν μπορώ να εκφέρω άποψη.
    Να είσαι καλά πάντα
    Καλή σου μέρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα σου Άννα μου. Θα ξεκινήσουμε να δούμε κάποιους δημιουργούς και κάποια κινηματογραφικά είδη στο πως πραγματεύονται το αντικείμενό τους και κύρια τις ανθρώπινες σχέσεις.
      Σε ευχαριστώ πάρα πολύ καλή μου φίλη. Φιλιά πολλά.

      Διαγραφή
  3. Καλησπέρα Γιάννη Δεν ήξερα τίποτε από ολα αυτά για τον Μπεργκμαν Η ανάλυση σου εμβαθύνει πραγματικά στο εργο του. Σύντομα θα δω την πρώτη από τις δύο ταινιες που αναφέρεις! Με ταξίδεψες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μάκη μου,
      μεγάλη μου χαρά να μπορώ να προσφέρω κάτι αθροιστικά στον προβληματισμό σου. Θα αποζημιωθείς από τις αναζητήσεις του Μπέργκμαν έστω και αν κρατήσεις αποστάσεις από αυτές.
      Να είσαι καλά και εύχομαι όμορφη μέρα να έχεις.

      Διαγραφή
  4. Γεια σου, Γιάννη,

    Είδες πόσο μας ορίζουν την οπτική μας αυτά που θεωρούμε στερεότυπα; Αντιμετωπίζω κι εγώ τον Μπέργκμαν ως ένα σκηνοθέτη που έχει καταπιαστεί κι έχει επιμείνει σε υπαρξιακά ζητήματα του ανθρώπου. Και έτσι είναι. Αλλά η υπαρξιακή εστίαση, όπως προκύπτει και ανάγλυφα από το ωραίο σου (ε, ως συνήθως!) αφιέρωμα στην ερωτική του πλευρά, σ' αυτή που εξυμνεί τη γυναίκα, ουσιαστικά,αυτή λοιπόν η υπαρξιακή του εστίαση δε θα έπρεπε να μας σκιάζει εμάς τις άλλες του πλευρές. Κι εδώ που τα λέμε, δε βλέπω να είναι και καθόλου επουσιώδης παράμετρος!

    (Πάντα σεβασμός στις πλούσιες κινηματογραφικές σου αναρτήσεις!)

    Φιλιά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Διονύση μου,
      ολάκερη πραγματεία και ανάλυση μπορεί αλλά και βγάζει η μελέτη του μεγάλου δημιουργού. Κατέχει, βλέπεις, και την κινηματογραφική τέχνη άριστα και έτσι μπορεί να μεταχειρίζεται και τη δύναμη της εικόνας για να περάσει και να αναδείξει τον κόσμο, τις σκέψεις αλλά και τους χαρακτήρες του.
      Συνήθως τον ξέραμε σαν τον σκηνοθέτη που θίγει το θέμα του "Θείου" αλλά και του "Θανάτου".
      Όμως αυτό που κυριαρχεί στην Φιλμογραφία και στο έργο του είναι η σχέση Άντρα-γυναίκας και το ερωτικό στοιχείο ανάμεσά τους. Για παράδειγμα, στα "Ερωτικά μαθήματα", εν έτει 1954 παρακαλώ, για σκέψου ένα τέτοιο θέμα και προβληματική στην ...Ελληνική κοινωνία. Τι θα είχαμε.
      Όχι δεν τεμαχίζουμε το έργο και την προβληματική του Μπέργκμαν σε ένα μόνο θέμα. Απλά, μιας και μιλήσαμε για Ερωτικό Κινηματογράφο, σταθήκαμε στον πως τον προσεγγίζει ένας από τους μεγάλους εκφραστές του. Φυσικά όλες οι άλλες του θέσεις παραμένουν ισχυρές και ζωντανές.
      Σε ευχαριστώ πολύ αγαπητέ φίλε. Η Παρέμβασή σου σε τέτοια θέματα είναι καταλυτική για να γίνει υπέροχη κουβέντα.
      Καλή συνέχεια.

      Διαγραφή
  5. Καταπληκτικό αφιέρωμα Γιάννη, για έναν μεγάλο σκηνοθέτη, τον οποίο έχω παρακολουθήσει ελάχιστα, δυστυχώς... πάντως μου έδωσες το έναυσμα να τον ψάξω, ίσως βρω τον χρόνο, να δω και κάποια ταινία του.
    Την Καλημέρα μου!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Βασίλη μου. Αξίζει τον κόπο η σπουδή πάνω στον Μπέργκμαν φίλε μου. Θα σε αποζημιώσει με τα φιλοσοφικά και ανθρώπινα θέματα που θα ξεσηκώσει μέσα σου για συζήτηση. Σε ευχαριστώ πολύ για την παρουσία. Να έχεις μία όμορφη ημέρα.

      Διαγραφή
  6. Πολύ ωραίο αφιέρωμα! Ένα όμορφο ταξίδι σε μια διαφορετική φιλοσοφία. Ευχαριστούμε!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτό ακριβώς το τελευταίο Ειρήνη μου. Μια διαφορετική οπτική για τη ζωή και τις σχέσεις. Σε ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια. Όμορφο να είναι το Σάββατό σου

      Διαγραφή
  7. δεν τον έβρισκα εύκολο τον Μπέργκμαν... αλλά μού άρεσε... αυτό το διαφορετικό... στα έργα (που έχω δει... )... καληνύχτα, ευχαριστώ που περνάς...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Λαμπρινή μου, να είσαι καλά. Σε ευχαριστώ καλή μου φίλη. Πράγματι ο Μπέργκμαν δεν είναι κάτι "εύπεπτο" στον Κινηματογράφο.
      Καλό σου βράδυ.

      Διαγραφή
    2. Ο σκηνοθέτης και οι ταινίες του καθόρισαν το πέρασμά μας από την εφηβεία στην ενηλικίωση, μας έμαθαν τι σημαίνει ποίηση εικόνας, τι σημαίνει υπαρξιακό κενό ή υπαρξιακή αναζήτηση, μας έδειξαν την άλλη πλευρά της ομορφιάς, την ομορφιά της σιωπής, τη μαγεία των ασπρόμαυρων τοπίων, τα μεγάλα πλάνα πάνω στα πρόσωπα και τις εκφράσεις τους.
      Άπειρες οι ταινίες του. Κάθε κινηματογραφική αίθουσα τέχνης που σεβόταν τον εαυτό της πρόβαλλε οπωσδήποτε ταινίες του Μπέργκμαν - Αλκυονίδα, Πτι Παλαί, Άστυ κ.α.
      Ωραία η βόλτα μου σήμερα από 'δω!
      Σ'ευχαριστώ Γιάννη μου
      Καλημέρα.

      Διαγραφή
    3. Μαρία μου,
      ήξερα, ήμουν σίγουρος ότι η βόλτα σου εδώ στην αναδρομή στον Μπέργκμαν θα σου προκαλούσε μια επί πρόσθετη διάθεση. Κατανοώ και συμμερίζομαι απόλυτα τις απόψεις που αναφέρεις.
      Κάθε αίθουσα τέχνης που σέβεται τον εαυτό της οφείλει ειδική αναφορά στον μεγάλο αυτό ποιητή του κινηματογράφου αλλά και ερωτικό στοχαστή.
      Συνυπογράφω κάθε σου αίσθηση στα λόγια σου αγαπημένη μου φίλη.
      Εγώ σε ευχαριστώ για το κοινό περπάτημα σε αυτά τα μονοπάτια.
      Τα φιλιά μου.

      Διαγραφή
  8. Ο ποιητής με την κάμερα, όπως τον έχουν αποκαλέσει!
    Λοιπόν κύριε Πιτ μου, αυτόν τον Μπέργκμαν που παρουσιάζεις δεν τον γνωρίζω.
    Ο Μπέργκμαν με τον οποίο έχω ασχοληθεί, είναι αυτός που έκανε τις Άγριες Φράουλες, την Έβδομη Σφραγίδα, το Κραυγές και Ψίθυροι, τη Φθινοπωρινή Σονάτα και, φυσικά, το Φάννυ και Αλέξανδρος!
    Να όμως που μου δίνεις σήμερα την ευκαιρία, αλλά και την ώθηση, να ψάξω και τον ερωτικό Μπέργκμαν!
    Τον οποίο εάν το είχα κάνει στο παρελθόν, μπορεί και να έβλεπα με άλλο μάτι την εκπομπή της κυρίας Καγιά "Σικ σε δείπνο με τον πρώην"!
    Μιλ μερσί και καλημέρα κύριε Πιτ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαχαχαχαχα Αρτίστα μου!
      η ευρηματικότητα και η ετυμολογία σου με καθηλώνει πραγματικά.
      Ο Ερωτικός Μπέργκμαν είναι "γροθιά" στο στομάχι του κλασικού ανατολίτικου ερωτικού μοντέλου. Θαρρώ είδες τα θέματα των ταινιών που επιλεκτικά έβαλα. Λιποθυμούν οι καθωσπρεπισμοί με τη μία.
      Ειδικά στα "Ερωτικά μαθήματα". Εκεί να δεις το σοκ.
      Συζυγικό ζευγάρι στο ίδιο τραίνο να επιστρέφουν από τις ...παράλληλες σχέσεις τους και να προσπαθούν να προσεγγίσουν ο ένας τον άλλο!
      Εντάξει!
      Σε ευχαριστώ κορίτσι μου πολύ. Να είσαι καλά και να έχεις μια λαμπερή ημέρα.

      Διαγραφή
  9. Τεράστιος. Αυτό αρκεί. Ευχαριστούμε για την παρουσίαση, Γιάννη μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Με καλύπτεις απόλυτα Μία μου. Καλή σου μέρα και βδομάδα. Σε ευχαριστώ πολύ κορίτσι μου.

      Διαγραφή
  10. Ολα τα αφιερωματα σου ειναι εξαιρετικα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χριστίνα μου,
      ευχαριστώ για την ευγένεια των λόγων σου και την παρουσία σου. Καλή βδομάδα κορίτσι μου.

      Διαγραφή
  11. Φοβερο το αφιερωμα που του εκανες Δεν γνωριζα σχεδον τιποτα.Τις τανιες δεν τις εχω δει αλλα θα τις ψαξω.Να εισαι καλα φιλε μου και καλη εβδομαδα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα Γιάννη μου,
      μεγάλος δημιουργός ο Μπέργκμαν. Ποιητής του κινηματογράφου και μελετητής των ανθρώπινων σχέσεων. Αξίζει τον κόπο να το κάνεις αγαπητέ φίλε.
      Καλή βδομάδα να έχεις και σε ευχαριστώ πολύ.

      Διαγραφή