"Gaslight" (Στο φως του γκαζιού): η μεταφορά του θεατρικού του Patrick Hamilton στον Κινηματογράφο
Ο μεγάλος Άγγλος θεατρικός συγγραφέας PATRICK HAMILTON, το 1938, γράφει το θεατρικό του έργο: "GASLIGHT" (Στο φως του γκαζιού), το οποίο έμελλε να πραγματοποιήσει τεράστια επιτυχία στην παγκόσμια θεατρική κοινότητα. Ένα θεατρικό έργο στην ατμόσφαιρα ενός ψυχολογικού thriller noir που μεταφέρθηκε αντίστοιχα σε όλα τα σκηνικά ερμηνευτικά επίπεδα όπως ο κινηματογράφος, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση. Ένα έργο θρύλος που ξεπέρασε τα καλλιτεχνικά όρια και αποτέλεσε και τη βάση δημιουργίας ενός αντίστοιχου ψυχολογικού όρου, όπως θα δούμε στο τέλος.
Η πρεμιέρα του θεατρικού έργου πραγματοποιήθηκε την 5 Δεκέμβρη 1938 στο Richmond theater of London ξεκινώντας μια διαδρομή που κρατά ακόμα στις μέρες μας, 82 ολάκερα χρόνια μετά με τεράστια επιτυχία.
Όπως ήταν απόλυτα φυσικό, ο κινηματογράφος δεν θα μπορούσε να μείνει αδιάφορος από αυτό το εμβληματικό έργο και λίγα χρόνια μετά το κλασικό Χόλιγουντ προχωρά σε αντίστοιχη μεταφορά στην μεγάλη οθόνη του έργου αυτού.
Αυτή η μεταφορά θα αποτελέσει εδώ και το θέμα μας σήμερα. Πάμε λοιπόν:
"GASLIGHT"
("Στο φως του γκαζιού")
Ελληνικός τίτλος
"ΕΦΙΑΛΤΗΣ"
Υπότιτλος: Το ψυχολογικό δράμα μιας εγκλωβισμένης αγαπημένης
Ένας από τους πιο κλασικούς δημιουργούς και σκηνοθέτες του κλασικού Αμερικάνικου κινηματογράφου, ο GEORGE CUKOR δίνει κινηματογραφική ζωή στο μεγάλο αυτό αριστούργημα διατηρώντας στο ακέραιο την ουσία και την ατμόσφαιρα του θεατρικού έργου
Σεναριακή διασκευή: JOHN VAN DRUTEN, WALTER REISCH, JOHN BALDERSTON
Πρεμιέρα: 1944 (Στην Ελλάδα 26/3/1944)
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Παραγωγή: Arthur Hornblow jr.
Κινηματογράφιση: Joseph Ruttenberg
Μουσική: Bronislau Kaper
Μοντάζ: Ralph Winters
Art Direction: Cedric Gibbons
Διακόσμηση-σκηνογραφία: Edwin Willis
ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
Ένα καστ από πολύ μεγάλους ηθοποιούς πλαισιώνει το έργο:
![]() |
CHARLES BOYER στο ρόλο του Gregory Anton |
![]() |
INGRID BERGMAN στο ρόλο της Paula Alquist |
![]() |
JOSEPH GOTTEN στο ρόλο του Αστυνόμου Brian Cameron |
![]() |
MAY WHITTY στο ρόλο της γειτόνισσας Miss Thwaiites |
![]() |
ANGELA LANSBURY στο ρόλο της υπηρέτριας Nancy |
EDMUND BREON στο ρόλο του στρατηγού Huddleston
ΘΕΜΑ-ΠΛΟΚΗ
Το έργο εξελίσσεται στο Λονδίνο στα τέλη του 19ου αιώνα και συγκεκριμένα γύρω στα 1880.
Η νεαρή λυρική τραγουδίστρια PAULA ALQUIST, μετά τον στραγγαλισμό της θείας της από έναν άγνωστο, επιστρέφει στο Λονδίνο. Η ίδια καθίσταται και μοναδικός κληρονόμος της.
Ο παράξενος και σκοτεινός μεγαλοαστός αριστοκράτης GREGORY ANTON γοητεύει με τη μία την PAULA.
Σύντομα οι δύο τους θα παντρευτούν και θα μετακομίσουν στην αριστοκρατική έπαυλη του Gregory. Η γειτόνισσά τους, μια ηλικιωμένη γεροντοκόρη, η Miss TWHAITES, στο πρόσωπο του Gregory συναντά την ανάμνηση ενός προσώπου από το παρελθόν που της θυμίζει κάτι πολύ σκοτεινό.
Η νεαρή Paula, με τρόμο θα διαπιστώσει σταδιακά ότι ο σύζυγός της την κρατά στην ουσία φυλακισμένη μέσα στο σπίτι καθώς και την οδηγεί με οργανωμένα βήματα σε ψευδαισθήσεις με σκοπό την τελική παράνοια.
Ο Εφιάλτης ξεκινά όταν το φως του γκαζιού αρχίζει να τρεμοπαίζει και να χάνεται σε στιγμές που είναι μόνη στο σπίτι.
Τα γεγονότα τραβούν την προσοχή του νεαρού αστυνομικού Brian Cameron, ο οποίος αποφασίζει να παρέμβει.
ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΗ ΦΟΡΜΑ
Ταινία σαφώς ταξική καθώς η δράση αφορά και μαίνεται ανάμεσα σε χώρους και ανθρώπους της αριστοκρατίας του Λονδίνου της Βικτωριανής εποχής.
Το κλίμα του Λονδίνου, βουτηγμένου στην ομίχλη. Στο φως του γκαζιού, στον βαρύ και επιβλητικό εσωτερικό χώρο ενός σπιτιού που προκαλεί ανατριχίλα, δημιουργεί δια χειρός και ...κάμερας του George Cukor, ένα συγκλονιστικό θρίλερ με έντονα τα στοιχεία του τρόμου.
Ένας εκπληκτικός φωτισμός, ένα συνεχές παιχνίδι με τις σκιές και τους χώρους, δημιουργεί μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα εφιάλτη. Τα κοντινά πλάνα στα πρόσωπα αντανακλούν το τι συμβαίνει στους ήρωές μας
Η Πλοκή της ταινίας οδηγείται σε μια καθολική και απόλυτη ρήξη τριών προσώπων που συγκροτούν ένα συγκλονιστικό τρίο χαρακτήρων και ρόλων.
ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
Εντάξει, τι να πει κανείς για τα ονόματα των πρωταγωνιστών! Αναφερόμαστε σε πραγματικούς γίγαντες του κινηματογράφου, όπου και εδώ με την ερμηνεία τους φτάνουν το έργο στα άκρα.
Ο CHARLES BOYER, ο μεγάλος αυτός Γάλλος ηθοποίος, με σπουδές στη φιλοσοφία παρακαλώ και θεατράνθρωπος, δίνει εδώ έναν κόντρα πρωταγωνιστικό ρόλο που σε καθηλώνει.
Η INGRID BERGMAN δεν χρειάζεται συστάσεις! Ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στον χώρο της έβδομης τέχνης, ξεδιπλώνει μία ακόμα φορά το πηγαίο ταλέντο αλλά και την κινηματογραφική της παιδεία. Η Ερμηνεία της ως PAULA, ξεδιπλώνει την αρχική της αγάπη, τον έρωτά της και την μετατροπή του σε απορία, φόβο, τρόμο, απόγνωση αλλά και διάθεση για μάχη και επιβίωση.
Πολλαπλές συναισθηματικές μεταπτώσεις που απαιτούν και την ανάλογη ερμηνεία
Ταινία σαφώς ταξική καθώς η δράση αφορά και μαίνεται ανάμεσα σε χώρους και ανθρώπους της αριστοκρατίας του Λονδίνου της Βικτωριανής εποχής.
Το κλίμα του Λονδίνου, βουτηγμένου στην ομίχλη. Στο φως του γκαζιού, στον βαρύ και επιβλητικό εσωτερικό χώρο ενός σπιτιού που προκαλεί ανατριχίλα, δημιουργεί δια χειρός και ...κάμερας του George Cukor, ένα συγκλονιστικό θρίλερ με έντονα τα στοιχεία του τρόμου.
Ένας εκπληκτικός φωτισμός, ένα συνεχές παιχνίδι με τις σκιές και τους χώρους, δημιουργεί μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα εφιάλτη. Τα κοντινά πλάνα στα πρόσωπα αντανακλούν το τι συμβαίνει στους ήρωές μας
Η Πλοκή της ταινίας οδηγείται σε μια καθολική και απόλυτη ρήξη τριών προσώπων που συγκροτούν ένα συγκλονιστικό τρίο χαρακτήρων και ρόλων.
Και ενώ στο ίδιο το θεατρικό έργο αλλά και στην ταινία, ο θεατής είναι βαθύτατα υποψιασμένος τι ακριβώς συμβαίνει στο παρασκήνιο, αυτό δεν μειώνει στο ελάχιστο μήτε την αγωνία, μήτε τον τρόμο, μήτε το ενδιαφέρον για το ποια θα είναι η τελική έκβαση αυτής της αναμέτρησης.
Κάτι που σκηνοθετικά αποδίδεται με τον καλύτερο τρόπο.
ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
Εντάξει, τι να πει κανείς για τα ονόματα των πρωταγωνιστών! Αναφερόμαστε σε πραγματικούς γίγαντες του κινηματογράφου, όπου και εδώ με την ερμηνεία τους φτάνουν το έργο στα άκρα.
Ο CHARLES BOYER, ο μεγάλος αυτός Γάλλος ηθοποίος, με σπουδές στη φιλοσοφία παρακαλώ και θεατράνθρωπος, δίνει εδώ έναν κόντρα πρωταγωνιστικό ρόλο που σε καθηλώνει.
Η INGRID BERGMAN δεν χρειάζεται συστάσεις! Ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στον χώρο της έβδομης τέχνης, ξεδιπλώνει μία ακόμα φορά το πηγαίο ταλέντο αλλά και την κινηματογραφική της παιδεία. Η Ερμηνεία της ως PAULA, ξεδιπλώνει την αρχική της αγάπη, τον έρωτά της και την μετατροπή του σε απορία, φόβο, τρόμο, απόγνωση αλλά και διάθεση για μάχη και επιβίωση.
Πολλαπλές συναισθηματικές μεταπτώσεις που απαιτούν και την ανάλογη ερμηνεία
Ο JOSEPH COTTEN, αυτός ο εκπληκτικός Αμερικάνος ηθοποιός, απίστευτα γοητευτικός και επιβλητικός είναι αυτό ακριβώς που πρέπει στο ρόλο που υπηρετεί. Ο λυτρωτής. Μια χείρα βοήθειας στην απόγνωση. Ένα φως στο σκοτάδι σαν το φως του γκαζιού χαμηλώνει. Και η ερμηνεία του είναι όπως πρέπει για να το υπηρετήσει στην εντέλεια.
Εκεί που με περίμενε μια μεγάλη έκπληξη ήταν στην παρουσία της ANGELA LANSBURY στο ρόλο της νεαρής υπηρέτριας, της NANCY.
Ποιος να μου το έλεγε ότι θα έβλεπα σε τέτοια νεώτερη ηλικία την μετέπειτα ...MISS MURPLE, θρυλική πρωταγωνίστρια των έργων της Αγκάθα Κρίστι.
Εξαίρετη και η νεαρή τότε ηθοποιός. στα 19 της χρόνια παρακαλώ!
Και των δεύτερων υποστηρικτικών ρόλων επίσης η απόδοση ήταν εξαιρετική στο σύνολό τους δίνοντας ένα ομοιόμορφο σύνολο.
ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ
Η ταινία έχει τιμηθεί με 4 διεθνή βραβεία και ακόμα 7 υποψηφιότητες.
Συγκεκριμένα:
OSCAR Α' Γυναικείου ρόλου για την INGRID BERGMAN
OSCAR σκηνογραφίας και art direction
Βραβείο Χρυσής Σφαίρας ΗΠΑ Α' γυναικείου ρόλου για την Ingrid Bergman
Ήταν ακόμα υποψήφια για OSCAR: Α' αντρικού ρόλου για τον Charles Boyer, Υποστηρικτικού ρόλου για την Angela Lansbury και Κινηματογράφισης-Φωτογραφίας όπως επίσης και Βραβείο Φεστιβάλ Καννών καλύτερης ταινίας για τον George Cukor
![]() |
CHARLES BOYER-ANGELA LANSBURY |
GASLIGHT και Ψυχανάλυση
Η διαδικασία της ψυχολογικής χειραγώγησης ενός ανθρώπου, με στόχο να γεμίσει αμφιβολίες και στο τέλος να διαταραχτεί εντελώς η ψυχολογική του ισορροπία με αποτέλεσμα να γίνει έρμαιο, πήρε από το συγκεκριμένο έργο, την επιστημονική πλέον ονομασία σαν:
Διαδικασία Gaslighting
Ήταν τέτοια η επιρροή του έργου και της ταινίας αντίστοιχα στην επιστήμη που άγγιξε ακόμα και την πολιτική επιστήμη σαν διαδικασία πολιτικής εξαπάτησης.
Η ταινία γυρίστηκε στα στούντιο της Metro Goldwin Mayer αλλά και στο Culver City στην Καλιφόρνια στην οδό W.Washington blvd. Έχει διάρκεια 114' και φυσικά αποτελεί μια από τις πιο δυνατές μου προτάσεις για να την δείτε καθώς αποτελεί ένα μοναδικό συλλεκτικό κινηματογραφικό διαμάντι.
Ειδικά οι λάτρεις των ταινιών noir τρόμου θα μαγευτούν.
Έρχεται σε e-book το δραματικό αστυνομικό θρίλερ
Διαδικασία gaslighting ε; ενδιαφέρουσα ταινία κι ακομα πιο ενδιαφέρον το ότι επηρέασε την επιστήμη. Ευχαριστούμε Γιάννη μου!
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαλησπέρα Ειρήνη μου. Ο όρος πάρθηκε από το συγκεκριμένο έργο και έχει πλέον καθιερωθεί επιστημονικά. Ευχαριστώ πολύ καλή μου φίλη. Καλή δύναμη να έχετε.
ΔιαγραφήΔεν έχει τύχει να την δω, θα την αναζήτησω όμως. Να 'σαι καλά, Γιάννη, που τόσο ολοκληρωμένα δίνεις πάντα τις προτάσεις σου και πάντα με τον ιδιαίτερο τρόπο σου!
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαλή σου μέρα :)
Ο Ορισμός της ατμοσφαιρικής ταινίας θρίλερ ψυχολογικού τρόμου Μαρίνα. Μαζί με το "Μυστικό των επτά δωματίων". Σε ευχαριστώ πολύ. Να είσαι καλά και να χαμογελάς. Φιλιά.
ΔιαγραφήΜας έβαλες στη σκοτεινή ατμόσφαιρα της ταινίας που θα πρέπει να είναι σπουδαία. Εντυπωσιάστηκα κι εγώ με την "Μις Μαρπλ" στα νιάτα της. Πολύ και πολλοί καλοί ηθοποιοί πλαισιώνουν το κάστινγκ. Για να την βάλω στα υπόψη κι εγώ...
ΑπάντησηΔιαγραφήΜαρία, η ταινία είναι συλλεκτικό αριστούργημα. Το έργο το ξέρεις θαρρώ, αποτελεί κλασικό θεατρικό διαμάντι. Οι ηθοποιοί, όπως βλέπεις είναι ...βαρύ πυροβολικό! Η Ατμόσφαιρα φοβική και μοναδική. Την έχω αν θέλεις να στην στείλω να την απολαύσεις. Στέλνω φιλιά και ευχαριστώ πολύ!
ΔιαγραφήΔεν την ξέρω, δεν την έχω δει και τώρα έμαθα και τον επιστημονικό όρο. Φοβερό ψυχολογικό θρίλερ και μπορώ να δω όποιο θρίλερ θες αλλά τα ψυχολογικά νομίζω είναι πολύ τρομαχτικά
ΑπάντησηΔιαγραφήΠολλοί καλοί ηθοποιοί όντως.
Θαυμάσια παρουσίαση
Να τη δω λες;;; Τη κρατώ στα υπόψη και βλέπουμε
Έχει παιχτεί στα θέατρα Άννα μου σε όλον τον κόσμο. Υπάρχει και σε αντίστοιχη παράσταση στο "Θέατρο της Δευτέρας", που μπορείς να την δεις στο you tube. Η Ταινία είναι αριστούργημα συλλεκτικό και να είναι απόλυτα προσαρμοσμένη στο κλίμα της. Μιλάμε για κλασικό θρίλερ τρόμου νουάρ χωρίς βέβαια μεταφυσικά στοιχεία. Να την δεις. Και την έχω αν θες να στην στείλω. Φιλιά πολλά και ευχαριστώ.
ΔιαγραφήΞέχασα να σου ευχηθώ καλή επιτυχία στο νέο e-book! Ενδιαφέρον φαίνεται και εύχομαι να έχει καλά ταξίδια
ΔιαγραφήΩ Άννα μου! Πάντα με τον καλό σου λόγο. Ναι, υπάρχει στα σχέδια η έκδοση του μυθιστορήματος αυτού σε e-book. Μόλις είμαι έτοιμος θα το ανακοινώσω επίσημα. Ειλικρινά σε ευχαριστώ πολύ.
ΔιαγραφήΓιάννη τι να πω, μας συστήνεις συνεχώς διαμαντάκια. Δεν την ξέρω, δεν την έχω δει, όμως σίγουρα θα την αναζητήσω γιατί μου κίνησες την περιέργεια.
ΑπάντησηΔιαγραφήΓιώργο, γνωρίζοντας τη λατρεία σου για το είδος του ψυχολογικού θρίλερ τρόμου, η ταινία είναι κομμένη στα μέτρα σου! Δεν ξέρω αν θα την βρεις γιατί είναι σπάνιο κομμάτι. Υπάρχει σε ένα Ρωσικό site με Ελληνικούς υπότιτλους, την έχω και εγώ. Διαλέγεις. Σε ευχαριστώ αγαπητέ φίλε. Καλό βράδυ.
ΔιαγραφήΓιάννη η συνολική εργασία σου γύρω από την έβδομη Τέχνη είναι αξιοθαύμαστη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΣυγχαρητήρια για την τόσο κοπιαστική-εξαιρετική προσφορά σου.
ΥΓ. Ευχαριστούμε για την επισήμανση σχετικά με κάποιες "αόρατες" φωτογραφίες στην φωτο/ανάρτηση.
Τα τερτίπια της google...;;;
Αναγκαστήκαμε να ανεβάσουμε εκ νέου το θέμα.
Αν δεν σου κάνει κόπος άφησε ξανά το σχόλιό σου.
Κρατώ τα ζεστά σου λόγια Ευρυτάνα και σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Συνεχίζουμε σε ένα μεράκι που αγαπάμε και λατρεύουμε.
ΔιαγραφήΥ.Γ. Ναι, επιστρέφω στο μπλογκ για το σχόλιο.
Να είμαστε καλά και βαστάμε φίλε.
Την παρουσίασες εξαιρετικά!
ΑπάντησηΔιαγραφήΔε γνωρίζω την ταινία ούτε το θεατρικό έργο γενικά.
Μου άρεσε η υπόθεση και θα ήθελα πολύ να το έβλεπα στο θέατρο.
Λατρεύω επίσης από παιδί την Μπέργκμαν!
Καλή επιτυχία στο βιβλίο!!!
Να είσαι γερός και δυνατός και πάντα δημιουργικός!
Γλαύκη μου, η Ελληνική εκδοχή του θεατρικού υπάρχει στο you tube. Μπορείς να την αναζητήσεις και να το δεις. Είχε παιχτεί στο "Θέατρο της Δευτέρας".
ΔιαγραφήΤο e-book δεν έχει εκδοθεί. Φυσικά θα το μάθεις καλή μου φίλη. Η Ταινία είναι εκπληκτική από τα βαριά χαρτιά του κλασικού κινηματογράφου.
Στέλνω φιλιά και ευχές.